ZEELENBERG

Boeken van de zelfde schrijver:

Boerderijen en hun bewoners van Voorne-Putten en Rozenburg - Oudenhoorn een agrarisch dorp

Inleiding tot de genealogie

Voor hen die niet dagelijks zich bezighouden met de genealogische hobby is het nuttig enige begrippen nader uiteen te zetten:

Onder een genealogie verstaan we de opsomming van alle mannelijke nazaten (met hun gezinnen) van een gemeenschappelijke voorvader. In het huidige bestel voeren deze alle dezelfde achternaam, maar voor 1811, toen het voeren van een achternaam verplicht gesteld werd, was het vaak gebruikelijk om mensen aan te duiden met hun eigen voornaam en een verwijzing naar de vader: dus Jan Corneliszoon. Dit worden patroniemen genoemd. Bij het geslacht Zeelenberg was deze achternaam - hooguit in iets gewijzigde schrijfwijze - al vanaf de vroegst gevonden voorouder in gebruik, en vermoedelijk nog veel eerder.

Wanneer ook alle vrouwelijke afstammelingen meegenomen worden spreken we over een parenteel. Dit is veel moeilijker op te stellen en uit te zoeken omdat de achternaam telkens anders is en men niet weet waar de mensen heengegaan zijn. Het voorliggende boek is een tussenvorm van een parenteel, waarbij voorzover bekend ook de vrouwelijke lijnen in meegenomen zijn.

Bij beide opsommingen is het begrip generatie van belang, een begrip dat aanduidt hoever iemand afstaat van de oudste voorouder. Deze wordt als de eerste generatie beschouwd (Romeinse I), zijn kinderen vormen generatie II, de kleinkinderen generatie III, enz. Met elke volgende generatie neemt het aantal vertegenwoordigen meestal toe dat afstamt van de gemeenschappelijke voorvader. Doordat elk kind slechts de helft van de genen van de vader en de andere helft de genen van de moeder erft, heeft de zoveelste generatie slechts weinig erfelijke eigenschappen met de oudste voorouder gemeen en nog minder met verder verwijderde afstammelingen, dus neven, achterneven en andere nazaten van betovergrootouders.

Een andere benadering is die van een kwartierstaat waarbij alle voorouders van slechts een persoon of gezin opgenomen worden. De meeste mensen hebben twee ouders, vier grootouders, en acht overgrootouders, enz., tekens tweemaal zoveel voorouders in elke volgende generatie. Dan heeft men zicht op alle personen van wie men eigenschappen geërfd heeft. Maar slechts een van de 4 grootouders of een van de 8 overgrootouders draagt de naam Zeelenberg. Dat met elke generatie terug het aantal voorouders in die generatie met een factor twee zou toenemen is niet juist. Zeker in een betrekkelijk gesloten gemeenschap komt het regelmatig voor dat iemand langs verschillende lijnen van eenzelfde voorouder afstamt. Neef-nicht-relaties zijn in dit opzicht bekend of berucht in verband met mogelijke erfelijke consequenties. In bepaalde tijden was voor zo'n huwelijk een speciale toestemming, een dispensatie, nodig. Voor verder teruggaande dubbele afstamming geldt dit niet. Het blijkt pas bij echt onderzoek dat het aantal voorouders niet groter is geweest dan de totale wereldbevolking op dat ogenblik.

Bij het geslacht Zeelenberg is het huwen binnen de familie een grote uitzondering geweest. Van alle huwelijken is er slechts een waarbij beide partners Zeelenberg heetten. En die waren aan elkaar verwant in de vijfde graad. Wel zijn er veel huwelijken geweest tussen een Zeelenberg en een lid van de Westlandse familie Vreugdenhil, meest van een bepaalde tak van de laatste familie.

Onder de graad van verwantschap wordt verstaan het aantal generaties/geboorten dat men terug moet gaan plus het aantal generaties dat men vooruit moet gaan om bij de andere verwant te komen. In de eerste graad zijn verwant de kinderen en de ouders van een bepaalde persoon. De tweede graad omvat grootouders, kleinkinderen maar ook broers en zussen. In de derde graad zijn de verwanten: overgrootouders, achterkleinkinderen (verwanten in de rechte lijn), ooms en tantes (verwanten in de zijlijn) terwijl neven en nichten al tot de vierde graad van verwantschap behoren.

Aangetrouwde familieleden worden aanverwanten genoemd. Directe afstammelingen van een gemeenschappelijke voorouder bloedverwanten, die dus niet noodzakelijkerwijs dezelfde achternaam dragen. Volgens het Nederlandse recht erven bij ontstentenis van een testament alleen verwanten tot in de zesde graad, en wel tegen een bijzonder, maar hoog tarief.

Hoe zoeken we op.

In dit boek worden meer dan 1000 mensen met de naam Zeelenberg vermeld.

Omdat U toch direct gaat kijken waar U zelf staat en of het er goed staat, geven we de tip dat het vlugst gaat door in het register te zoeken op de naam van Uw vrouw of moeder.

Voor het vinden van ouders en grootouders moeten we dan een en twee generaties teruggaan. Staan we zelf vermeld als een generatie XIII, dan staan de ouders in generatie XII en de grootouders onder XI vermeld. Let goed op de letters achter de romeinse cijfers en waar ze naar verwijzen. De tijdgenoten waarmee we in onze jeugd contact hadden zoals neven en nichten, die nu enigszins uit het directe gezichtsveld verdwenen zijn, die vinden we terug door de nakomelingen van de kinderen van de grootouders te zoeken. We gaan dan van XI, de grootouders, naar hun kinderen (XII), die onze ooms en tantes zijn en vinden daar de neven en nichten als leden van dezelfde generatie (XIII) waar we zelf ook toe behoren.

In hoeverre deze genealogie de totaliteit van het geslacht omvat, wordt dan een terecht gestelde vraag. Hierop leverde de volkstelling van 1947 een aardig uitsluitsel. Iedere ingezetene van Nederland moest geteld worden en netjes gerangschikt naar plaats, naam, voornamen en geboortejaar. In die tijd werkte bijna iedereen daaraan mede, hetgeen bevestigd werd door de resultaten. Want er zijn er maar weinig, die toen in Nederland leefden en niet in de volkstelling terug te vinden zijn. Uiteraard ontbreken wel de vertegenwoordigers van de Indische tak die pas later naar Nederland (terug) kwamen. Alle Zeelenbergen - ca 300 - wonend in 41 gemeenten behoren tot een geslacht en zijn in deze genealogie opgenomen.

Of dit zo blijft is een andere kwestie. Bij adoptie kan gesteld worden dat er een ander geslacht Zeelenberg begint, waarmee geen erfelijke banden volgens de genen aangetoond kunnen worden. Verder zijn er de enkele takken die via de vrouwelijke lijn de naam doorgegeven hebben. De meeste lopen niet door, en de enkele die dat wel doet valt bij een computeruitdraai weg tenzij als uitdraai de "parenteel" gekozen is die dan ook alle nakomelingen via mannelijke en vrouwelijke afstamming weergeeft.

Naast de recente emigranten kunnen er ook nog buiten Nederland woonachtig (geweest) zijn, maar dit betreft slecht enkelen. In de verzameling genealogische gegevens die de Mormonen, de Heiligen der laatste dagen, aangelegd hebben en die eeuwen teruggaan, is tevergeefs gezocht naar vertegenwoordigers met een dergelijke naam in Duitsland en andere daarvoor in aanmerking komende landen. Pas kort geleden werd dank zij het internet ontdekt dat er toch personen zijn met de naam Zelenberg en Selenberg.

Voor zover er contact mee gelegd kon worden is gebleken dat dit mensen betreft die tot voor kort in de Oekraïne leefden en nu geëmigreerd waren naar de Verenigde Staten en Duitsland. Deze tak/stam kon terug gevolgd worden tot ca 1865.

Het huidige overzicht is niet opgesteld door een persoon. In het verleden hebben een aantal Zeelenbergen zich al met hun voorgeslacht beziggehouden zodat elke nieuwkomer, wanneer hij/zij op de hoogte was van de anderen, niet opnieuw behoefde te beginnen en kon voortbouwen op oudere gegevens. Dit houdt wel in dat de bronnen voor sommige oudere gegevens moeilijk te achterhalen zijn.

Naast de huidige auteur: Jan Zeelenberg (* 1923-) te Oudenhoorn, die het meeste werk deed, moeten van de vroegere onderzoekers zeker genoemd worden:

Mw Cornelia Anna van Dijk-Zeelenberg (*1903 - +1974) te Groningen

Hendrik Laurens Zeelenberg (*1905 - +1995) te Eindhoven

John Zeelenberg (* 1934-) te IJmuiden, vooral voor de Indische takken

We besluiten met het klemmende verzoek aan alle nazaten om dit boek te willen bij houden met nieuwe gegevens minstens totdat een volgende editie is verschenen.